सिथि नखः

सिथि नखः जेठ शुक्ल षष्ठीमा, प्रायः मेको अन्त वा जुनमा, वर्षा सुरु हुनुअघि पर्छ। यो नेवारी पात्रोको सबैभन्दा व्यावहारिक पर्वमध्ये एक हो: सहरका पानीका स्रोत सफा गर्ने दिन।

पानी सफा गर्ने

भक्तपुर, ठिमी र अन्य नेवार सहरमा टोलका समूहहरूले इनार, ढुंगेधारा (हिटी) र पोखरीको पानी निकालेर हिलो र फोहोर हटाउँछन्, ताकि वर्षाको सफा पानीले तिनलाई भरोस्। यो परम्पराले शताब्दियौंदेखि यी सहरलाई सेवा दिँदै आएको पुरानो जल प्रणालीको महत्त्व झल्काउँछ।

कुमारको पूजा

यो दिन शिवका छोरा र गणेशका दाजु कुमार (कार्तिकेय) को पनि सम्मान गरिन्छ। कुमारका देवालय सफा गरी पूजा गरिन्छ, र कतिपय ठाउँमा सिथि नखःलाई उनको जन्मदिन मानिन्छ।

खाना

परिवारहरू मास, मुगीलगायत विभिन्न गेडागुडीका वः (बारा) र अन्य परिकार बनाएर सँगै खान्छन्। सिथि नखःपछि रोपाइँ नसकिन्जेल चाडपर्व रोकिन्छन् भनिन्छ।

आज किन महत्त्वपूर्ण

उपत्यकामा भूमिगत पानीमा बढ्दो दबाबसँगै धेरै युवाले सिथि नखः सफाइ अभियान पुनर्जीवित गरेका छन्, र पुरानो अनुष्ठानलाई आधुनिक वातावरणीय अभियानमा बदलेका छन्।