नमोबुद्ध: राजकुमार र बाघिनी

धुलिखेलको दक्षिण–पूर्व काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको हरियो डाँडामा नमोबुद्ध छ — नेपालका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण बौद्ध तीर्थमध्ये एक। स्वयम्भू र बौद्धसँगै यसको स्तूप काठमाडौं उपत्यका क्षेत्रका तीन महान् स्तूपमा गनिन्छ।

कथा

किंवदन्तीअनुसार धेरै पहिले महासत्त्व नामका राजकुमार दाजुभाइसँग वनमा हिँड्दै गर्दा भोकले यति कमजोर भएकी बाघिनी भेटे कि ऊ आफ्नै बच्चा खान लागेकी थिई। करुणाले द्रवित भएर राजकुमारले बाघिनी र बच्चा बाँचून् भनी आफ्नै शरीर अर्पण गरे। ती राजकुमार बुद्धका पूर्वजन्म मानिन्छन्, र स्तूपमा उनका अवशेष रहेको भनिन्छ। डाँडामा रहेको ढुंगाको मूर्तिमा यो दृश्य देखाइएको छ।

गुम्बा

स्तूपमाथि थ्रान्गु रिन्पोछेले स्थापना गरेको कर्म काग्यू परम्पराको ठूलो थ्रान्गु टासी याङ्त्से गुम्बा छ, जहाँ सयौं भिक्षु बस्छन्। यसका रंगीन कक्ष, माने र छतबाट गरा परेका पहाड हुँदै हिमालतर्फ दृश्य देखिन्छ। पाहुनाहरू बिहान र साँझको प्रार्थनामा चुपचाप सहभागी हुन सक्छन्।

पैदल यात्रा

नमोबुद्ध पुग्ने परम्परागत तरिका धुलिखेलबाट गाउँ, वन र खेतबारी हुँदै तीन–चार घण्टाको पैदल यात्रा हो। फर्कंदा बस वा ट्याक्सी लिन सकिन्छ, वा ओरालो झरेर मध्यकालीन सहर पनौती पुग्न सकिन्छ।

शिष्टाचार

स्तूप र माने घडीको सुईको दिशामा घुमाउनुहोस्, शालीन पहिरन लगाउनुहोस्, र भिक्षुको फोटो खिच्नुअघि सोध्नुहोस्। गुम्बानजिकका केही गेस्टहाउसले रात बस्न चाहनेलाई साधारण बास दिन्छन्।