कृष्ण जन्माष्टमी
अन्य नाम: Krishna Janmashtami · कृष्ण जन्माष्टमी · Krishna Asthami · कृष्णाष्टमी
कृष्ण जन्माष्टमीले विष्णुका आठौं अवतार कृष्णको जन्म भाद्र कृष्ण अष्टमीमा मनाउँछ। कृष्ण मध्यरातमा जन्मिएको मानिने भएकाले उत्सव राति अबेर चरम उत्कर्षमा पुग्छ।
व्रत र भजन
भक्तजन दिनभर व्रत बस्छन् र साँझ कृष्ण मन्दिरमा भेला भई भजन–कीर्तन गाउँछन्। घरहरू सजाइन्छन्, र धेरै घरमा सानो पालनामा बालकृष्णको मूर्ति राखी फलफूल, दूधका मिठाई र नौनी — बाल्यकालमा कृष्णको मनपर्ने खाना — चढाइन्छ।
पाटनको कृष्ण मन्दिर
उपत्यकाको सबैभन्दा प्रसिद्ध उत्सव पाटन दरबार क्षेत्रको कृष्ण मन्दिरमा हुन्छ — सन् १६३७ मा राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले सम्पन्न गरेको ढुंगाको शिखर शैलीको मन्दिर। यसका कुँदाइमा महाभारत र रामायणका कथा छन्। जन्माष्टमीको रात हजारौं भक्तजन भित्र पस्न लाइन बस्छन्, र हरेक कुनामा दियो बल्छ।
सानोठिमीनजिक
भक्तपुर र ठिमीका कृष्ण मन्दिरमा पनि जाग्राम बसिन्छ, र स्थानीय बाजा समूहहरू रातभर बजाउँछन्। राधाकृष्ण नाच ठिमीको मुकुण्डो नाच परम्पराको अंश हो।
सुझाव
जन्माष्टमीमा पाटन जानुहुन्छ भने साँझ जानुहोस् र भीडमा धैर्य राख्नुहोस्। शालीन पहिरन लगाउनुहोस् र मन्दिर क्षेत्रमा छिर्नुअघि जुत्ता फुकाल्नुहोस्।
इतिहास र मुख्य मिति
- १६३७राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले पाटनमा ढुंगाको कृष्ण मन्दिर सम्पन्न गर्छन्।
चाडपर्वका मिति चन्द्र पात्रोअनुसार हुन्छन्। देखाइएका मिति अनुमानित हुन् — यात्रा गर्नुअघि स्थानीय पात्रोमा पक्का गर्नुहोस्।