हरितालिका तीज
अन्य नाम: Haritalika Teej · तीज · हरितालिका तीज · Teej Nepal
तीज नेपाली हिन्दू महिलाहरूको ठूलो पर्व हो, जुन वर्षायामको भदौ महिनामा मनाइन्छ। यसले देवी पार्वतीको सम्मान गर्छ, जसले किंवदन्तीअनुसार शिवले पत्नीका रूपमा स्वीकार नगरुन्जेल वर्षौं व्रत र तपस्या गरिन्।
दर र व्रत
उत्सव अघिल्लो दिन दर खाने दिनबाट सुरु हुन्छ, जब महिलाहरू माइत वा साथीहरूसँग भेला भई मीठो भोज खान्छन्। भोलिपल्ट तीजको मुख्य दिन धेरै महिला कडा व्रत बस्छन् — कोही पानीसमेत नपिई — पतिको दीर्घायु, वा अविवाहित भए योग्य वरको कामना गर्दै। अहिले धेरै महिला आफ्नै स्वास्थ्य र मित्रताका लागि पनि मनाउँछन्।
गीत र नाच
रातो साडी, हरियो पोते र चुरा लगाएर महिलाहरू शिवालयमा भेला हुन्छन्, तीजका गीत गाउँछन् र नाच्छन्। परम्परागत गीतले महिलाको जीवन, दुःख र आशाका कुरा गर्छन्, र पछिल्ला दशकमा धेरै नयाँ तीज गीतले सामाजिक र राजनीतिक विषय उठाउँछन्।
सानोठिमीनजिक
काठमाडौंको पशुपतिनाथमा सबैभन्दा ठूलो भीड लाग्छ, तर सानोठिमीनजिकका मन्दिर — डोलेश्वर महादेव, साँगाको कैलाशनाथ महादेव र स्थानीय शिवालय — पनि तीजमा रंगीन हुन्छन्। दुई दिनपछि ऋषिपञ्चमीसँग पर्व जारी रहन्छ।
सुझाव
तीजमा प्रमुख शिवालय जाने सडकमा भीड हुन्छ। फोटो खिच्दा सम्मान राख्नुहोस्, र नजिकबाट तस्बिर लिनुअघि अनुमति माग्नुहोस्।
इतिहास र मुख्य मिति
- २०११साँगाको कैलाशनाथ महादेव मूर्ति तीजतिर अनावरण हुन्छ र तीजको नयाँ गन्तव्य बन्छ।
तस्बिर संग्रह
चाडपर्वका मिति चन्द्र पात्रोअनुसार हुन्छन्। देखाइएका मिति अनुमानित हुन् — यात्रा गर्नुअघि स्थानीय पात्रोमा पक्का गर्नुहोस्।